بررسی تطبیقی مفهوم « بخشودگی » از منظر روان شناسی با مفهوم « عفو » در اسلام

پایان نامه
چکیده

انسان موجودی کمال طلب است و استعداد رسیدن به کمالات الهی و مقام خلیفه الهی را دارد و این امر با تجلی و ظهور اسماء و صفات خداوندی امکان پذیر است؛ بخشودگی و عفو به عنوان صفات جمالیه خداوند، دارای جایگاه ویژه ای است. خداوند نیز، در آیات بسیاری بر ارزش مندی عفو و بخشش تأکید کرده و از صاحبان حق خواسته بر خلاف حق و حقوق خویش، از باب انسانیت از خطا و اشتباه دیگری درگذرند. در روان شناسی، بخشودگی به عنوان یک حالت هیجانی درونی که در رفتار نمایان است، در نظر گرفته می شود که نقشی با ارزش در ایجاد صلح و آشتی و بازگشت آرامش به زندگی دارد. و به بهره گیری از آن، برای حل مسائل، مشکلات و نابسامانی های درونی، بویژه رنجش از دیگران تأکید فراوان شده است. پژوهش حاضر سعی دارد ضمن واکاوی مفهوم بخشودگی در روان شناسی و عفو در اسلام و بیان آثار و فواید آن به مقایسه ی تطبیقی بخشودگی و عفو با روش توصیفی- تحلیلی، بپردازد؛ تا نقاط اشتراک و افتراق این دو حوزه به دست آید. برخی از یافته های این پژوهش عبارتند از: مفهوم بخشودگی، در روان شناسی بر اساس انسان محوری است. و اسلام با توجه به جهان بینی خدا محوری، عفو، را در راستای تجلی اسماء الهی بیان کرده است. بنابراین، دستاوردهای روان شناسی در این زمینه، علی رغم شباهت های زیادی که با مفهوم عفو دارد از این نکته غافل مانده است. مهم ترین عامل زمینه ساز روحیه بخشودگی در روان شناسی عبارتست از حفظ سلامت روان و استحکام زندگی اجتماعی و کانون خانواده. و در رویکرد قرآن، با توجه به دیدگاه خدامحوری، مهمترین عامل زمینه ساز عفو و بخشش، توجه به قدرت خداوند، حتمی بودن بازخواست و محاسبه و هدفمند بودن خلقت می باشد. آثار و فواید بخشودگی در یافته های روان شناسان و قرآن پژوهان عبارتند از کاهش اضطراب، اختلالات رفتاری- عاطفی، کاستن رفتارهای ضد اجتماعی همچون کم رویی و لجبازی، همچنین تهذیب نفس، جلوگیری از تسلسل ناهنجاری ها و کینه ها، افزایش عزت نفس، سلامت و آسایش جسم و روان و در نتیجه کم شدن ناهنجاری های اجتماعی – عاطفی از جمله پرخاشگری، بدبینی و در نهایت، اصلاح فرد و جامعه. متغیرهایی همچون همدلی و توافق پذیری، افزایش دهنده ی بخشش هستند. از سوی دیگر متغیرهایی مانند: عصبیت، خشم، اضطراب، افسردگی و ناامیدی متغیرهای بازدارنده ی بخشش قلمداد می شوند.

منابع مشابه

تبیین مفهوم تفکر راهبردی از منظر اسلام

با ظهور مفهوم «تفکر راهبردی»، متفکران و محققان بسیاری تلاش کرده‏اند تا از نگاه خود تعریف مشخصی برای آن ارائه کنند و یک مدل منطقی برای سنجش قابلیت تفکر راهبردی ارائه نمایند. باوجوداین و به‏رغم غنای بسیار زیاد منابع دینی و علوم اسلامی، تلاش‏های ناچیزی برای استخراج مؤلفه‏های تفکر راهبردی با رویکرد اسلامی ‏انجام شده و خلأ تحقیقات بومی ‏و اسلامی ‏در این زمینه کاملاً مشهود است. هدف از تحقیق حاضر شناسا...

متن کامل

بررسی تطبیقی مفهوم جنسیت در اسلام و غرب

اگرچه مدرنیته انسانیت زنان (پاره پنهان) را آشکار کرد، اما زن بودن زنان (پاره پیدا) را در محاق فرو برد. مدرنیته، معتقدبود برای انسان شدن، زنان را تا حد امکان باید به مردان شبیه ساخت. در نتیجه زن مدرنیته، انسان است، اما با همه اوصاف آن چنان مقهور اشتراکات «حقیقت زنانگی» مردانه. اندیشه های نو با نادیده انگاری زن و مرد شد که زن و حقوق زنانه را فراموش کرد و بدین سان با نادیده انگاشتن هویت زنانه، امن...

متن کامل

تحلیل مفهوم"امید" از منظر قران و علم روان شناسی

امروزه علیرغم پیشرفت های سریع فناوری، یکی از مشخصه های بارز و عینی در رفتار عموم مردم جامعه، مخصوصاً جوانان، ضعف امید و امیدواری نسبت به آینده است. به همین دلیل بهره مندی از نگرشی مثبت و امیدوارانه، ضمن ایجاد تلاشی هدف مند در انسان، سلامت روان او را نیز تضمین خواهد نمود. در روان شناسی مثبت نگر، اعتقاد بر آن است که سازه هایی همچون امید، می تواند از افراد در برابر رویدادهای استرس زای زندگی حمایت...

15 صفحه اول

عفو و بخشش از منظر روان شناسی و الاهیات مسیحی

عفو و بخشش یکی از مباحث اساسی است که در زمینه های مختلف از جمله جامعه شناسی، اخلاق، فلسفه، روان شناسی و الاهیات مورد توجه قرار واقع شده است. اظهارات و تعاریف متنوع الاهیدانان مسیحی و روانشناسان غربی در خصوص عفو و بخشش بیانگر وسعت این موضوع در دین مسیحیت است. در این مقاله به تبیین عفو و بخشش از منظر روان شناسی و الاهیات مسیحی پرداخته و انواع بخشش را از هر دو دیدگاه بررسی می کنیم.

متن کامل

مفهوم شناسی و حقیقت یابی حیات طیبه از منظر قرآن

حیات طیبه، حیات حقیقی انسانی است که حیات دنیوی با همه گسترده‌گی‌اش بستر آن، و حیات اخروی با جاودانگی و اهمیتش تبلور این حیات حقیقی است. این حیات اصیل و حقیقی، واقعیتی ورای حیات ظاهری است که در همین دنیا حاصل می‌شود. حیات طیبه برخاسته از مرتبه بالای روح انسانی است. انسان مؤمن در سیر متعالی و تعالی معنوی خویش که تولدی بعد از تولد می‌یابد، به افاضه الهی از دل ایمانش مؤید به روحی می‌شود که حیات طیب...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ذخیره در منابع من قبلا به منابع من ذحیره شده

{@ msg_add @}


نوع سند: پایان نامه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانی

کلمات کلیدی

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023